Algengar spurningar

Hér fyrir neðan eru algengar spurningar og svör við því sem tengist skipulagsmálum og hverfisskipulaginu.

+ - Hvað er skipulag?

Skipulag (eða skipulagsáætlun) er formleg, bindandi áætlun sveitarfélags um fyrirkomulag byggðar og mótun umhverfis langt inn í framtíðina. Í skipulagi er ákveðið hvernig landi skuli ráðstafað, til dæmis fyrir íbúðarbyggð, frístundabyggð, verslun, þjónustu eða náttúruvernd. Þar eru einnig teknar ákvarðanir um fyrirkomulag gatna og lóða og settar reglur um hönnun einstakra bygginga, svo sem hæðafjölda, fjöldi íbúða, byggingarefni og þakform. Samkvæmt íslenskum lögum á skipulag að tryggja að land sé nýtt á hagkvæman hátt með sjálfbæra þróun að leiðarljósi.

+ - Hvernig mun hverfisskipulagið líta út?

Í grunninn er hverfisskipulag eitt stórt deiliskipulag fyrir hvert hverfi borgarinnar. Reykjavík skiptist í 10 borgarhluta en innan hvers hluta er 3–4 hverfi sem hvert um sig fær sitt eigið hverfisskipulag. Í heildina verða 29 hverfisskipulagsáætlanir í Reykjavík sem munu koma í staðinn fyrir þúsundir deiliskipulagsáætlana sem eru gildandi um ýmsa reiti og götur innan Reykjavíkur. Hverfisskipulagið verður sett fram í stefnumiðuðum texta og skipulagsuppdráttum, þar sem koma fram almennar reglur og skilmálar fyrir hverfið: yfirbragð byggðar, byggingarheimildir, hæðir húsa, samgöngumynstur og ýmislegt fleira. Hvert hverfisskipulag verður einstakt því hverfi borgarinnar eru ólík og með mismunandi þarfir og áherslur til framtíðar.

+ - Hvers vegna þurfum við hverfisskipulag?

Í Aðalskipulagi Reykjavíkur 2010-2030 eru lagðar stóru línurnar að mótun borgarinnar til langs tíma. Eitt af meginmarkmiðum aðalskipulagsins er sú stefna að öll hverfi borgarinnar verði sjálfbærari og mannvænni og gæði hins manngerða umhverfis verði sett í öndvegi. Hverfisskipulagið gegnir afar mikilvægu hlutverki við að innleiða stefnu aðalskipulagsins og útfæra nánar markmið þess. Með einu heildarskipulagi fyrir hvert hverfi borgarinnar verður einfaldara fyrir íbúa og fyrirtæki að sækja um ýmsar framkvæmdir og breytingar á eigin húsnæði innan ramma hverfisskipulagsins, án þess að þurfa að fara í kostnaðarsamar breytingar á gildandi skipulagi. Um leið sameinar hverfisskipulag gildandi deiliskipulagsáætlanir og skilmála í eitt heildarskipulag fyrir hvert hverfi borgarinnar. Slíkt einfaldar til muna gerð og eftirfylgni áætlana fyrir hvert og eitt hverfi. Hverfin í Reykjavík standa misvel að vígi eftir því hvaða málaflokkar eru metnir, svo sem aðgengi að verslun og þjónustu, almenningssamgöngur, opin rými, fjölbreytilegt húsnæði og svo framvegis. Við gerð hverfisskipulags fyrir hverfin er lögð áhersla á að draga fram styrkleika hvers hverfis og draga úr þeim veikleikum sem gætu verið til staðar í gildandi skipulagi.

+ - Hver er ávinningurinn?

Áskoranirnar í hverfunum eru ólíkar en hverfisskipulagið tekur mið af þörfum íbúa í hverju hverfi. Leitað er til íbúa um þátttöku í skipulagsferlinu enda má segja að þeir séu sérfræðingar í sínu hverf á sinn hátt og hvafi hag hverfissins að leiðarljósi. Hverfisskipulaginu er ætlað að gera íbúum auðveldara með hvers kyns framkvæmdir á sínum eignum en þetta er gert með því að einfalda skipulags- og byggingarheimildir fyrir hverfi borgarinnar og bæta aðgengi að upplýsingum um skipulagsáætlanir. Hverfisskipulag getur einnig haft margvísleg jákvæð áhrif á daglegt líf íbúa. Mikilvægur hluti af hverfisskipulaginu er að styrkja hverfiskjarna sem skapa tækifæri fyrir blómlega verslun og þjónustu í göngufæri innan hvers hverfis. Þannig verða samgöngur betri, hverfin líflegri og sérstaða hvers hverfis styrkist.

+ - Hvernig er hverfisskipulag unnið?

Hverfisskipulagið er unnið í nánu samráði við íbúa og hagsmunaaðila. Í hverjum borgarhluta er hópur skipulagsráðgjafa sem leggur drög að framtíðarsýn fyrir hverfin og mótar tillögur að hverfisskipulagi. Þessi framtíðarsýn er síðna lög fyrir sýnihhópa úr hverfunum sem Gallup hefur haldið utan um en tilgangur þessar hópa er að fá fram viðhorft íbúa á frumstigi við helstu hugmyndum. Á svipuðum tíma fá krakkar í sjötta bekk hverfisskólanna að smíða módel af eigin skólahverfi og koma hugmyndum á framfæri um hvað gæti orðið betra í hverfunum. Þegar krakkarnir eru búnir að smíða módelin og rýnihópar hafa lokið störfum er boðað til íbúafunda í hverfunum. Þar eru hugmyndir skipulagsráðgjafa að hverfisskipulagi kynntar auk þess sem starfsfólk Reykjavíkurborgar er til skrafs og ráðagerða. Á þessum fundum geta íbúar gegið hugmyndum að úrbótum í hverfunum vægi. Á íbúafundunum er einnig stuðst við miðakerfi þar sem íbúar getið valið forskifaða miða um ákveið málefni eða skrifað niður eigin hugmyndir og sett á viðeigandi staði á módelin. Þetta geta til dæmis verið hugmyndir um hvar þeir sjá fyrir sér verslun, kaffihús, strætóstoppistöðvar eða hvaðeina annað. Allar hugmyndirnar sem koma fram eru skráðar í miðlægan gagnagrunn sem tekið er mið af þegar tillaga að Hverfisskipulag í hverfin verður mótuð. Íbúar gets síðan kynnt sér hugmyndirnar sem skráðar hafa verið í gagnagrunninn á hverfisskipulag.is þar sem sjá má niðurstöðurnar eftir hverfum og efnisflokkum.

+ - Hvernig virkar hverfisskipulagið?

Hverfisskipulagið er deilsiksipulag sem nær til heils hverfis og allrar skipulagsþátta sem taka þarf á innan hverfisins. Það leysir af hólmi eldri deiliskipulög sem sum hver eru orðið 60 ára gömul og lögnu úrelt. Hverju hverfi er skipt upp í einingar sem kallaðar eru skilmálaeiningar. Skilmálaeinignar eru þyrping húsa, lóða og/eða borgarumhverfi á afmörkuðu landsvæði innan hverfis sem heyrir saman annað hvort af sögulegum, landfræðilegum, byggingartæknilegum og/ eða fagurfræðilegum ástæðum., sjá lykilhugtök hverfisskipulags. Skilmáleiningar innan hvers hverfis geta verið margar. Myndaðar eru sérstakar skilmálaeinigar um samstæðar íbúarhúsaeingar. Sérstakar skilmálaeiningar eru fyrir skóla og leikskóla, opin svæði og þjónustusvæði. Hverri skilmáleiningu er lýst og settir skilmála um helstu atriði s.s. starfsemi, byggignarmagn, lóðir, viðhald, tæknibúnað, byggðavernd (ef við á), meðhöndlun úrgangs/sorps, gróður, hljóvist og mengun, ljósvis, samgöngur osf.

+ - Hvað eru leiðbeiningar hverfisskipulags ?

Mikilvægur hluti af hverfisskipualginu eru leiðbeiningar en þær eru: Ýtarleg umfjöllun um hugtök og efnisatriði sem fjallað eru um í skipulagsskilmálum hverfiskipulags. Þeim er ætlað að miðla nánari útfærslu á skilmálum og stefnu borgaryfirvalda en líka að vera leiðbeinandi og fræðandi um einstakar útfærslur. Leiðbeiningar eru ekki tengdar einstökum skilmálaeiningum heldur eru þær algildar og ná til allrar hverfa.