Leitast er eftir ríku samráði við íbúa, stofnanir og fyrirtæki við tillögugerð

Samráð frá öllum hliðum

  1. Íbúar og hagsmunaaðilar
  2. Einingar og svið Reykjavíkurborgar
  3. Opinberar stofnanir og fyrirtæki

Til hagræðis eru samráðsaðilar flokkaðir í þrjá hópa. Samráðinu er sérstaklega ætlað að gefa þessum aðilum rödd í skipulagsferlinu samhliða því að leita eftir góðum hugmyndum sem stuðlað geta að betra og vistvænna hverfisskipulagi.

Íbúar og hagsmunaaðilar

Mikilvægasti hópurinn sem samráðið nær til innan hverfanna

Eins og gefur að skilja er þetta samsettur hópur bæði hvað varðar aldur, áhugasvið og þarfir.  Við skipulag samráðsins komu fram ábendingar um að hefðbundir íbúafundir með kynningum, framsögum og fyrirspurnum næðu ekki að virkja íbúa nægilega vel. Sérstaklega varðandi það að ná betur til barna, ungmenna, barnafjölskyldna og eldri borgara en allt eru þetta mikilvægir aðilar í hverju hverfi.  Hefðbundnir íbúafundir henta þá betur miðaldra fólki með sterkar skoðanir sem er fært í að tjá sig með framsögu á opinberum fundum.  Þar af leiðandi voru innleiddar nýjar aðferðir í samráði sem miða að því að ná til sem flestra og gefa þeim, sem áður höfðu staðið höllum fæti, rödd í skipulagsferlinu.

Bættar samráðsaðferðir kalla á bætta upplýsingagjöf, m.a. með heimasíðu og tengingu við samfélagsmiðla

  1. Fundir með hverfisráði

    Hverfisskipulagsgerð reglulega kynnt fyrir ráðinu á fundum þess og leitað eftir áliti ráðsmanna áður en hugmyndir eru kynntar íbúum.

  2. Viðvera í hverfinu

    Til að ná til sem flestra skipuleggja verkefnisstjórar hvers skipulags viðveru innan hverfisins í samráði við Þjónustumiðstöð borgarhlutans.  Viðveran er sérstaklega auglýst í fjölmiðlum.  Tilgangur viðverunnar er að koma á framfæri upplýsingum um skipulagsvinnuna ásamt því að leita eftir ábendingum og hugmyndum um úrbætur í beinum samtölum við íbúa.

  3. Rýnihópar Gallup

    Þegar ráðgjafateymi eru komin með drög að stefnumótun og framtíðarsýn fyrir hverfið leggur Gallup hugmyndirnar undir rýnihópa til að fá fram viðhorf íbúanna á því stigi.  Niðurstöður rýnihópa gera fulltrúum borgarinnar og ráðgjöfum kleift að setja sig í spor íbúa hverfisins með því að kynnast viðhorfum þeirra til m.a. þéttingarsvæða, hverfiskjarna, samgöngumála og vistvænna lausna. 

  4. Skapandi Samráð

    Þegar ráðgjafar hafa þróað áfram hugmyndir að skipulagi með tilliti til þess sem fram hefur komið í hverfisráði, viðveru í hverfinu og rýnihópum, er boðað til Skapandi Samráðs. 

Ferli sem hefst í skólum hverfanna og endar með uppbyggilegum samráðsfundum við íbúa

Skapandi Samráð byggt á breskri aðferð

Breska aðferðafræðin Planning for Real var nýtt til að þróa sérstakt samráðsferli. Hugmyndafræðin að baki Planning for Real felur í sér að skapa grundvöll að samráði við íbúa með það að markmiði að draga fram þá sérfræðiþekkingu sem íbúarnir sjálfir búa yfir, varðandi sitt eigið nærumhverfi. Til að undirbúa verkefnið kom einn af frumkvöðlum aðferðarfræðinnar, Margaret Wilkinson til landsins haustið 2015 og hélt námskeið fyrir lykilstarfsmenn hverfisskipulagsins, en Wilkinson hefur þróað og unnið með Planning for Real aðferðina í hart nær fjörtíu ár og haldið námskeið víða um heim.

Mögulegar hugmyndir eru kynntar á íbúafundum og álit íbúa skráð
Íbúafundir eru samkoma þar sem íbúarnir sjálfir stjórna samtalinu

Fyrst er farið í grunnskóla hverfisins þar sem börn eru fengin til þátttöku

Nemendur læra um hvað skipulag snýst og hvött til að virða fyrir sér sitt eigið nærumhverfi

Starfsmenn Hverfisskipulagsins fara í grunnskóla hverfanna þar sem þeir halda vikulangt námskeið fyrir nemendur í samstarfi við kennara skólans.  Í upphafi er haldið stutt fræðsluerindi þar sem nemendum eru kynnt ýmis hugtök er varða arkitektúr, skipulagsmál og umhverfismál.  Nemendur eru hvattir til að virða fyrir sér hverfið sitt og velta fyrir sér sinni dagsdaglegu upplifun á nærumhverfinu með það að leiðarljósi að skapa uppbyggilega umræðu um framtíð hverfisins.

 

Starfsmaður Hverfisskipulagsins heldur fræðsluerindi í grunnskóla borgarinnar

Nemendur eru mikilvægur þáttur í Skapandi Samráði 

Nemendur búa til líkan af eigin hverfi

Líkanið verður að tæki sem nemendur nýta til að koma skoðunum sínum á framfæri

Hverfisskipulagið útbýr grunn að líkaninu sem felur í sér landslag mótað úr frauðplasti þar sem götur og húsalínur hafa verið prentaðar ofaná.  Líkaninu er skipt niður í ferkantaða reiti sem mælast 50x70cm hver.

Nemendur byrja á því að mála hvern fleka fyrir sig.  Lóðir og opin svæði eru máluð græn en hafið, vötn, ár og lækir með bláu.  Gangstéttar og stígar með gráu og götur með svörtu.

Starfsmenn Hverfisskipulagsins hafa þá fyrirfram útbúið útprentanir af byggingum hverfisins.  Í flestum tilvikum eru teiknaðar upp einfaldar eftirlíkingar af einkennandi byggingum en einnig eru útbúnar nokkrar einfaldaðar gerðir af íbúðarhúsum.  Nemendur klippa út byggingarnar og brjóta þær saman.  Litirnir á húsunum fylgja flokkun Aðalskipulags Reykjavíkur 2010-30, íbúðabyggð er fjólublá, samfélagsþjónusta er rauð, verslun er gul og iðnaður er grár.

Líkaninu er næst raðað saman og nemendur fengnir til þess að átta sig í hverfinu sínu með því að rýna í landslagið og merkja inn götuheitin.  Nemendur eru fengnir til að upplifa hverfið sitt með því að rifja upp umhverfið sem þau þekkja og reyna eftir bestu getu að staðsetja húsin eftir því.  Samhliða eru nemendur hvattir til uppbyggilegra samtala um það sem upprifjunin veltur upp.

Á síðasta degi halda nemendur sinn eigin fund þar sem þeir nýta miðakerfi til að koma áleiðis þeim hugmyndum og athugasemdum sem fram hafa komið í gegnum þau samtöl sem skapast hafa þeirra á milli. 

 

Grunnur að líkani sem nemendur fá í hendurnar
Nemendur mála grunninn
Þegar líkanagerð er lokið er haldinn fundur þar sem nemendur nýta miðakerfi til að koma áleiðis hugmyndum og skoðunum

Sérstakt miðakerfi auðveldar íbúum að koma rödd sinni á framfæri

Einfalt miðakerfi sem tengir rödd við stað

Á fundum er líkani hverfisins stillt upp ásamt útprentuðum miðum.  Miðarnir eru flokkaðir í sjö flokka, en hver þeirra hefur ákveðna merkingu.  Fundargestir velja miða og leggja þá niður á líkanið til að koma þeirri skoðun eða hugmynd á framfæri á þeim stað.  Einnig er boðið upp á blýanta til að skrifa nánari útskýringu á miðann eða skrifa nýjan miða ef enginn miði finnst sem samræmist því sem viðkomandi vill koma á framfæri.  Með þessu móti safnast íbúar saman fyrir framan sitt eigið nærumhverfi og hafa tækifæri til uppbyggilegs samtals, með hugmyndir ráðgjafa að framtíðar-lausnum til hliðsjónar.

Þegar fundi er lokið hefjast starfsmenn handa við að skrásetja alla miða sem lagðir hafa verið niður í gagnagrunn.  Til þess er notað sérstakt forrit þar sem starfsmenn smella á vefkort til að staðsetja miðann með GPS hnitum, þannig er staðsetning hvers miða skráð með rúmlega fimm til tíu metra nákvæmni.  Ef einhver texti er handskrifaður á miðann þá er hann sleginn inn af ítrustu nákvæmni, staf fyrir staf.

 

Líkanið tengir rödd fundargesta beint við nærumhverfið
Íbúar sameinast fyrir framan sitt eigið hverfi í skapandi samtali
Að fundi loknum hefjast starfsmenn handa við að skrásetja miðana gaumgæfilega í gagnagrunn

Miðasjá Hverfisskipulagsins heldur utan um raddir íbúanna 

Unnið er með miðana í svokallaðri Miðasjá

Miðasjáin er tæki sem birtir alla miða sem lagðir hafa verið niður á samráðsfundum Hverfisskipulagsins.  Með henni er hægt að fletta upp eftir ákveðnum gerðum, flokkum eða stöðum.  Við skipulagsgerðina rýna ráðgjafar og starfsmenn Hverfisskipulagsins í miðasjánna og vinna með þær hugmyndir og skoðanir sem þar koma fram.  Miðasjáin er einnig opin almenningi.